Kennisbank
Artikelen • Onderzoek • Wetenschap • Bewustzijn
Wat is fascia? De verborgen intelligentie van het lichaam
Waarom kan een oude enkelblessure jaren later invloed hebben op je schouder? Waarom ervaren sommige mensen tijdens lichaamswerk een sterke emotionele reactie? En waarom lijkt een aanraking op de ene plek soms effect te hebben op een heel ander deel van het lichaam?
Om die vragen te begrijpen, is het goed eerst kennis te maken met een bijzonder systeem dat lange tijd onderbelicht is gebleven, maar de afgelopen decennia steeds meer aandacht krijgt binnen de wetenschap, fascia.
Fascia is een fijnmazig, driedimensionaal netwerk van bindweefsel dat als één doorlopend geheel door het hele lichaam loopt. Het omhult en verbindt spieren, botten, organen, zenuwen en bloedvaten en zorgt ervoor dat al deze structuren voortdurend met elkaar samenwerken.
Lange tijd werd fascia vooral gezien als een passieve verpakking van spieren. Inmiddels laat onderzoek zien dat fascia rijk is aan sensorische receptoren en voortdurend informatie uitwisselt met het zenuwstelsel. Daardoor speelt het niet alleen een belangrijke rol in beweging en stabiliteit, maar ook in lichaamsbewustzijn, pijnbeleving en de manier waarop het lichaam zich aanpast aan belasting, herstel en de omgeving.
Kan het lichaam emoties vasthouden? Wat zegt de wetenschap en wat ervaren we in de praktijk?
Waarom kan een bepaalde geur je plotseling terugbrengen naar een gebeurtenis van jaren geleden? Waarom schieten sommige mensen tijdens een massage of ademsessie vol, terwijl ze dat totaal niet zagen aankomen? En waarom lijkt het lichaam soms eerder te reageren dan ons bewuste denken?
Het zijn vragen die binnen lichaamsgericht werk dagelijks terugkomen. Tegelijkertijd behoren ze ook tot de meest verkeerd begrepen onderwerpen. Regelmatig wordt gezegd dat emoties worden opgeslagen in het lichaam of zelfs in fascia.
Maar klopt dat eigenlijk? Het antwoord ligt iets genuanceerder.
Wanneer we een blessure oplopen, langdurige stress ervaren of een ingrijpende gebeurtenis meemaken, past het lichaam zich voortdurend aan. De ademhaling verandert, spieren spannen zich aan, het zenuwstelsel schakelt over op bescherming en ook houding en beweging veranderen. Deze aanpassingen zijn intelligent. Ze helpen ons om te functioneren onder moeilijke omstandigheden.
Soms blijven zulke beschermingspatronen echter bestaan, ook wanneer de oorspronkelijke aanleiding al lang voorbij is. Dat betekent niet dat het lichaam de gebeurtenis letterlijk bewaart, maar wel dat het zich heeft georganiseerd rondom wat ooit nodig was.
Waarom het lichaam soms trilt
Tijdens een behandeling, ademsessie of andere vorm van lichaamswerk ervaren sommige mensen dat hun lichaam spontaan begint te trillen. Soms blijft het bij een subtiele beweging van een hand, been of kaak. Soms beweegt het hele lichaam mee. Voor wie dit voor het eerst meemaakt, kan dat verrassend, ontroerend fijn of soms zelfs spannend zijn. Maar waarom gebeurt dit eigenlijk?
Binnen lichaamsgericht werk bestaan verschillende verklaringsmodellen. Sommige vinden hun oorsprong in de neurofysiologie, andere in de fasciale wetenschap en weer andere in eeuwenoude spirituele tradities. Hoewel deze modellen een andere taal spreken, proberen ze allemaal eenzelfde menselijke ervaring te begrijpen.
Trillen is een natuurlijke reactie van het lichaam
Trillen is in de eerste plaats een normaal fysiologisch verschijnsel.
We kennen het allemaal. We rillen wanneer we het koud hebben, trillen na intensieve inspanning of voelen onze handen beven wanneer we gespannen zijn. Ook het autonome zenuwstelsel kan zich uiten in subtiele of grotere trillingen. Deze reacties ontstaan grotendeels buiten onze bewuste controle.
Vanuit de neurobiologie wordt aangenomen dat het lichaam voortdurend schakelt tussen bescherming, aanpassing en herstel. Spontane trillingen kunnen onderdeel zijn van dat zelfregulerende vermogen.
Wat gebeurt er tijdens lichaamswerk?
Tijdens lichaamswerk verschuift de aandacht van buiten naar binnen. Door aanraking, ademhaling of bewuste aanwezigheid ontstaat vaak meer lichaamsbewustzijn. Tegelijkertijd kan het zenuwstelsel geleidelijk verschuiven van voortdurende waakzaamheid naar meer ontspanning.
Sommige mensen ervaren in dat proces spontane trillingen of bewegingen. Bij anderen blijft het lichaam volledig stil. Geen van beide zegt iets over de kwaliteit of diepgang van de sessie. Het lichaam reageert zoals het op dat moment nodig acht.
Interesse in onze opleidingen of behandelingen? We helpen je graag verder!
We horen graag waar je naar op zoek bent, zodat we samen kunnen kijken wat het beste bij jou past.